W laboratorium liczy się precyzja. Ale nawet najbardziej zaawansowana aparatura nic nie zdziała, jeśli w szkle laboratoryjnym pozostaną się resztki substancji po poprzednich analizach czy też inne zanieczyszczenia. Taka sytuacja może prowadzić do zafałszowania wyników, straty czasu i marnotrawstwa odczynników, a w najgorszym razie do nieprzewidzianych reakcji. Dowiedz się, jak i czym czyścić szkło laboratoryjne, aby wyeliminować ryzyko.
Dlaczego dokładne czyszczenie szkła laboratoryjnego jest tak ważne?
Niedomyte szkło w laboratorium jest nie tylko nieprzydatne, ale też potencjalnie niebezpieczne. Zanieczyszczenia chemiczne lub biologiczne, choćby niewidoczne gołym okiem, potrafią całkowicie wypaczyć wyniki doświadczeń, a nawet spowodować groźne reakcje. Nie ma znaczenia, czy przeprowadzasz analizy chemiczne, czy też procedury mikrobiologiczne – czystość szkła jest niezwykle ważna.
Zazwyczaj zaleca się mycie szkła laboratoryjnego od razu po użyciu. W przeciwnym razie usunięcie wszystkich pozostałości może być nawet niemożliwe. Jeżeli nie ma możliwości natychmiastowego wyczyszczenia szkła, należy przynajmniej zanurzyć je w wodzie.
Może Cię również zainteresować: Bezpieczeństwo pracy w laboratorium – podstawowe zasady i niezbędne akcesoria
Czym czyścić szkło laboratoryjne?
Nie powinno być zaskoczeniem, że szkło laboratoryjne wymaga specjalnego traktowania. Zanim zabierzesz się za jego czyszczenie, należy przeprowadzić analizę zanieczyszczeń. Dobór właściwych środków i metod zależy bowiem od ich rodzaju. Popularne środki do czyszczenia szkła laboratoryjnego to m.in.:
- rozpuszczalniki – używane do usuwania zabrudzeń z substancji smolistych, pozostałości kwasów (rozpuszczalniki zasadowe);
- aceton – do usuwania zanieczyszczeń organicznych;
- roztwory alkoholu etylowego lub izopropylowego – również stosowane do zanieczyszczeń organicznych;
- rozcieńczone kwasy sodowe lub zasady sodowe i amonowe – do substancji nieorganicznych;
- kwasy mineralne – do usuwania resztek zasad;
- roztwór węglanu sodu – używany do wygotowywania szkła laboratoryjnego w celu pozbycia się z nich resztek tłuszczu.
Ponadto na rynku dostępnych jest wiele specjalistycznych detergentów do czyszczenia szkła laboratoryjnego. Mają one formuły opracowane z myślą o konkretnych typach zanieczyszczeń.
Sprzęt do mycia szkła laboratoryjnego
Oprócz odpowiednich preparatów potrzebujesz również sprzętu. Najczęściej do mycia szkła laboratoryjnego używa się specjalnych, miękkich szczotek. Należy unikać przyrządów metalowych i drucianych, które mogłyby porysować powierzchnię szkła. Szczotki są dostępne w rozmiarach i kształtach dopasowanych do różnych typów naczyń szklanych.
Myjka ultradźwiękowa – czy jest potrzebna do mycia szkła laboratoryjnego?
Myjka ultradźwiękowa pozwala czyścić szkło laboratoryjne bez szorowania. Działa automatycznie i skutecznie, nawet w przypadku zanieczyszczeń, które trudno jest usunąć ręcznie. Pozwala też:
- oszczędzić czas potrzebny na mycie szkła laboratoryjnego, co może być bardzo istotne,
- zredukować ryzyko uszkodzenia szkła,
- zminimalizować narażenie pracowników na kontakt z chemikaliami.
Trzeba jednak mieć na uwadze, że myjki ultradźwiękowe bywają drogie w zakupie i eksploatacji. Ich użytkowanie nie zawsze będzie uzasadnione ekonomicznie.
Mycie szkła laboratoryjnego – instrukcja krok po kroku
Chcesz mieć pewność, że szkło jest naprawdę czyste? Trzymaj się poniższej procedury mycia szkła laboratoryjnego.
Krok 1: opróżnij i spłucz
Od razu po zakończonej pracy wylej resztki zawartości. Wypłucz naczynia kilkakrotnie wodą wodociągową – to pierwszy etap czyszczenia szkła laboratoryjnego. Możesz też zostawić je zanurzone w wodzie do późniejszego dokładnego czyszczenia.
Krok 2: mycie wstępne
Nanieś odpowiedni środek do czyszczenia szkła laboratoryjnego i użyj szczotki. Zadbaj o dokładne dotarcie do każdego zakamarka – zwracaj szczególną uwagę np. na szyjki i stożki kolb. Płucz szkło ponownie wodą z kranu, aż piana zniknie całkowicie. Pamiętaj, aby nie używać metalowych szczotek ani żadnych innych narzędzi, które mogłyby uszkodzić powierzchnię szkła lub doprowadzić do jego pęknięcia.
Krok 3: usuwanie zabrudzeń
Jeżeli szkło jest zanieczyszczone np. smarami, tłuszczem, substancjami smolistymi, materią organiczną lub nieorganiczną, w następnym kroku należy zastosować odpowiednio dobrane środki przeznaczone do tego typu zabrudzeń.
Krok 4: płukanie wodą dejonizowaną
Po dokładnym umyciu szkła laboratoryjnego i wypłukaniu go wodą wodociągową należy je kilkukrotnie przepłukać wodą dejonizowaną lub destylowaną. Pozwala to uniknąć zanieczyszczenia np. jonami wapnia czy żelaza. Po każdym płukaniu należy poczekać, aż z naczynia wycieknie jak najwięcej wody. Naczynie szklane po umyciu jest uznawane za czyste, jeżeli po opłukaniu woda destylowana ścieka po ściankach naczynia, nie pozostawiając kropel.
Krok 5: suszenie
Najlepiej suszyć szkło w suszarce laboratoryjnej (ok. 60°C), ustawiając naczynia do góry dnem. Możesz też użyć stojaków suszących – ważne, by naczynia nie stykały się ze sobą. Nie należy wycierać ani dotykać wnętrza naczyń laboratoryjnych. Można je wytrzeć jedynie od zewnątrz. Ważne też, aby szkła nie suszyć w miejscach, w których istnieje ryzyko kontaminacji kurzem, olejami czy innymi zanieczyszczeniami.
Szkło laboratoryjne podstawą udanych analiz
Dobrze dobrane, wysokiej jakości, czyste szkło laboratoryjne to jeden z filarów zapewniających poprawność przeprowadzanych analiz. Jeśli chcesz wyposażyć swoje laboratorium w zlewki, kolby, lejki, cylindry lub inne szkło laboratoryjne, koniecznie sprawdź naszą ofertę. Służymy też pomocą przy doborze – wystarczy się z nami skontaktować.
